
Tryktrak: zasady gry
Tryktrak to polska nazwa backgammona, jednej z najstarszych gier planszowych, w jakie gra się do dziś. Zasady gry w tryktrak da się poznać w kwadrans: dwie osoby, po 15 pionów, dwie kości i wyścig dookoła planszy, w którym wolno blokować i zbijać przeciwnika.
Graj terazCel gry
Każdy gracz musi przeprowadzić wszystkie swoje 15 pionów dookoła planszy do własnego domu, a potem wyprowadzić je z planszy. Wygrywa ten, kto pierwszy wyprowadzi wszystkie piony. Piony obu graczy poruszają się w przeciwnych kierunkach, więc po drodze ciągle się mijają, blokują i zbijają.
Plansza i ustawienie początkowe
Plansza ma 24 wąskie pola w kształcie trójkątów, podzielone na cztery ćwiartki po sześć pól. Pośrodku biegnie banda – pas, na który trafiają zbite piony. Ćwiartka, w której kończysz wędrówkę, to twój dom.
Jeśli ponumerujesz pola z własnej perspektywy od 1 (najbliższe pole w domu) do 24 (najdalsze), ustawienie wygląda tak: 2 piony na polu 24, 5 na polu 13, 3 na polu 8 i 5 na polu 6. Przeciwnik ma lustrzane ustawienie. W naszej grze ty prowadzisz białe, a przeciwnik czarne.
Kto zaczyna
Na początku każdy gracz rzuca jedną kością. Wyższy wynik zaczyna, a pierwszy ruch wykonuje się liczbami z obu kości, które właśnie wypadły. Przy remisie rzut się powtarza. Na ekranie zobaczysz komunikat z wynikiem rzutu otwierającego.
Ruch krok po kroku
- Rzuć dwiema kośćmi.
- Każda kość to osobny ruch: przesuwasz jeden pion o liczbę oczek z pierwszej kości i jeden (ten sam albo inny) o liczbę z drugiej.
- Pion może stanąć na polu pustym, na polu z własnymi pionami albo na polu z jednym pionem przeciwnika. Pola z dwoma lub więcej pionami przeciwnika są zamknięte.
- Przy dublecie, np. 4 i 4, grasz tę liczbę cztery razy.
- Musisz wykorzystać obie kości, jeśli to możliwe. Gdy da się zagrać tylko jedną, a każdą z osobna, musisz użyć wyższej.
- Jeśli nie ma żadnego dozwolonego ruchu, tracisz turę.
Bicie i banda
Pojedynczy pion stojący samotnie na polu jest odkryty. Jeśli pion przeciwnika zakończy ruch na tym polu, zbija go – zbity pion trafia na bandę.
Dopóki masz pion na bandzie, nie możesz ruszyć niczym innym. Najpierw musisz wprowadzić go z powrotem do gry, na pole w domu przeciwnika odpowiadające liczbie z kości. Jeśli oba pola wskazane przez kości są zamknięte, tracisz turę. Dlatego zamknięte pola w domu są tak cenne.
Wyprowadzanie pionów
Wyprowadzać piony z planszy możesz dopiero wtedy, gdy wszystkie 15 stoi w twoim domu. Liczba z kości wskazuje pole, z którego zdejmujesz pion. Jeśli na tym polu nie ma pionów, musisz wykonać ruch wewnątrz domu; a gdy nie masz pionów na polach wyższych, możesz zdjąć pion z najwyższego zajętego pola.
Jeśli w trakcie wyprowadzania któryś pion zostanie zbity, musi wrócić z bandy i przejść całą drogę do domu, zanim znów zaczniesz zdejmować.
Wynik: zwykła wygrana, gammon, backgammon
W naszej grze nie ma kostki dublującej ani meczu do kilku punktów. Każda partia jest osobna, a ekran końcowy pokazuje, jaki rodzaj wygranej udało się osiągnąć.
- Zwykła wygrana – 1 punkt: przeciwnik zdążył wyprowadzić przynajmniej jeden pion.
- Gammon – 2 punkty: przeciwnik nie wyprowadził ani jednego piona.
- Backgammon – 3 punkty: przeciwnik nie wyprowadził żadnego piona, a do tego ma pion na bandzie albo w twoim domu.
Strategia dla początkujących
- Zabezpieczaj piony parami – dwa piony na polu są nie do zbicia.
- Buduj zamknięte pola w domu i tuż przed nim; sześć zamkniętych pól z rzędu to mur, którego nie da się przejść.
- Licz wyścig: suma oczek, które każdej stronie zostały do przejścia, mówi, kto prowadzi. W naszej grze te liczby widać w tacce na wyprowadzone piony.
- Gdy prowadzisz w wyścigu, unikaj kontaktu. Gdy przegrywasz, trzymaj piony w domu przeciwnika i czekaj na okazję do bicia.
- Nie zostawiaj odkrytych pionów w odległości 6 pól lub mniej od pionów rywala – takie trafienie zdarza się najczęściej.
Najczęstsze błędy
- Zapominanie, że przy pionie na bandzie nie wolno ruszyć niczym innym.
- Wyprowadzanie pionów, zanim wszystkie dojdą do domu.
- Rozbijanie zamkniętych pól tylko po to, żeby szybciej biec.
- Ignorowanie zasady wyższej kości, gdy da się zagrać tylko jedną.
Słowniczek
- Dom – ćwiartka sześciu pól, do której zmierzają twoje piony.
- Banda – środkowy pas, na który trafiają zbite piony.
- Pion odkryty – pojedynczy pion na polu, który można zbić.
- Pole zamknięte – pole z co najmniej dwoma pionami jednego gracza.
- Dublet – rzut dwóch takich samych liczb, grany czterokrotnie.
- Pip count – suma oczek, którą gracz musi jeszcze przejść, by wyprowadzić wszystkie piony.
FAQ
- Ile pionów ma każdy gracz w tryktraku?
- Po 15. Na starcie stoją w czterech grupach: 2, 5, 3 i 5 pionów.
- Co się dzieje przy dublecie?
- Grasz wyrzuconą liczbę cztery razy, np. przy 3 i 3 wykonujesz cztery ruchy po 3 pola.
- Czy w waszej grze jest kostka dublująca?
- Nie. Partia kończy się wygraną za 1, 2 lub 3 punkty, bez podwajania stawki.
- Czy mogę ćwiczyć zasady z kimś obok mnie?
- Tak. Tryb „2 graczy” pozwala dwóm osobom grać na jednym urządzeniu. Jeśli szukasz czegoś prostszego na dwie osoby, spróbuj domina.
