Satranç nasıl oynanır

Satranç nasıl oynanır öğrenmek, düşündüğünden kısa sürer: altı çeşit taşın nasıl yürüdüğünü ve birkaç özel kuralı bildiğinde ilk oyununa hazırsın. Gerisi deneyim ve keyif meselesi.

Hemen oyna

Amaç

Satrançta amaç rakibin şahını mat etmektir: şah saldırı altındadır ve bu saldırıdan kurtulmanın hiçbir yolu yoktur. Şah tahtadan alınmaz; mat olduğu anda oyun biter.

Tahta ve başlangıç dizilimi

Tahta 8×8, yani 64 karedir. Her oyuncunun sağ alt köşesinde beyaz bir kare olmalıdır. Dikey sütunlar a’dan h’ye harflerle, yatay sıralar 1’den 8’e rakamlarla adlandırılır.

Beyazın arka sırası a1’den h1’e şöyledir: kale, at, fil, vezir, şah, fil, at, kale. İkinci sıraya sekiz piyon dizilir. Siyah aynı düzeni karşı tarafta, 7. ve 8. sıralarda kurar. Vezirler kendi renklerindeki kareye konur ve iki şah karşı karşıya gelir. İlk hamleyi her zaman beyaz yapar.

Taşların yürüyüşü

  • Şah: Her yöne yalnızca bir kare gider. Saldırı altındaki bir kareye giremez.
  • Vezir: Yatay, dikey ve çapraz doğrultuda istediği kadar ilerler. En güçlü taştır.
  • Kale: Yatay ve dikey doğrultuda istediği kadar ilerler.
  • Fil: Yalnızca çapraz gider ve oyun boyunca hep aynı renk karelerde kalır.
  • At: “L” harfi çizer: iki kare düz, sonra bir kare yana. Satrançta at kurallarının en önemli farkı, diğer taşların üzerinden atlayabilen tek taş olmasıdır.
  • Piyon: Bir kare ileri gider; ilk hamlesinde iki kare de gidebilir. Taş alırken ise bir kare çapraz ileri vurur. Geriye hiç gitmez.

Özel hamleler

Rok, şah ile kalenin aynı anda yer değiştirdiği tek hamledir. Şah kaleye doğru iki kare gider, kale de şahın üzerinden atlayıp hemen yanına geçer. Kısa rok h kalesiyle, uzun rok a kalesiyle yapılır. Satrançta rok kuralları şunları ister: şah ve o kale daha önce hiç oynamamış olmalı, aralarındaki kareler boş olmalı, şah o an şah altında olmamalı, geçtiği ya da varacağı kare saldırı altında bulunmamalı.

Geçerken alma, piyon kurallarının en çok şaşırtanıdır. Rakip piyon ilk hamlesinde iki kare ilerleyip senin piyonunun hemen yanına gelirse, onu bir kare ilerlemiş gibi çapraz alabilirsin. Bu hakkı yalnızca hemen bir sonraki hamlede kullanabilirsin.

Terfi: Son sıraya ulaşan piyon vezire, kaleye, file ya da ata dönüşür. Çoğu zaman vezir seçilir, ama bazen at daha iyi bir çözümdür.

Şah, mat ve beraberlik

  • Şah: Şah saldırı altındadır. Bir sonraki hamlede bu durum mutlaka giderilmelidir: şahı kaçırarak, aradaki kareyi kapatarak ya da saldıran taşı alarak.
  • Şah mat: Şah saldırı altındadır ve kurtulamaz. Oyunu mat eden taraf kazanır.
  • Pat: Sırası gelen tarafın hiç yasal hamlesi yoktur ama şahı saldırı altında değildir. Sonuç beraberliktir.
  • Yetersiz taş: İki tarafta da mat yapmaya yetecek taş kalmamıştır, örneğin yalnız iki şah.
  • 50 hamle kuralı: Elli hamle boyunca hiç taş alınmaz ve piyon oynanmazsa oyun berabere biter.
  • Üç kez tekrar: Aynı konum üç kez oluşursa oyun berabere biter.

Başlangıç için strateji

  • Merkezi tut: e4, d4, e5 ve d5 kareleri tahtanın kalbidir.
  • Taşlarını geliştir: atları ve filleri ilk hamlelerde oyuna sok, aynı taşı boşuna iki kez oynama.
  • Erken rok yap ve şahını güvene al.
  • Taşların değerini bil: piyon 1, at ve fil yaklaşık 3, kale 5, vezir 9 kabul edilir.
  • Her hamlede kendine sor: rakip son hamlesiyle neyi tehdit ediyor?

Sık yapılan hatalar

  • Vezirle erken saldırıya çıkıp tempo kaybetmek.
  • Korumasız taşları ortada bırakmak.
  • Kenar piyonlarını boşuna oynayıp gelişimi geciktirmek.
  • Kazanan konumda pat yaparak beraberliğe razı olmak: rakip şahın hamle kareleri kalıp kalmadığına bak.

Satranç terimleri sözlüğü

  • Rok: şah ile kalenin birlikte yaptığı özel hamle.
  • Geçerken alma: iki kare ilerleyen piyonun yanından alınması.
  • Terfi: son sıraya ulaşan piyonun başka bir taşa dönüşmesi.
  • Pat: hamle yapamayan ama şah altında olmayan tarafın beraberliği.
  • Çatal: tek taşın aynı anda iki taşa saldırması; atın en sevdiği numara.
  • Açmaz: arkasındaki daha değerli taş yüzünden kımıldayamayan taş.
  • Notasyon: hamlelerin harf ve rakamla yazılması, örneğin Af3 ya da e4.

SSS

Satranç kuralları kısaca nelerdir?
Beyaz başlar, taraflar sırayla birer hamle yapar, her taş kendi yürüyüşüyle hareket eder ve rakip şahı mat eden kazanır. Rok, geçerken alma ve terfi üç özel kuraldır.
Turnuva kuralları farklı mı?
Taşların kuralları aynıdır. Turnuvalarda ayrıca satranç saati ve “dokunulan taş oynanır” gibi kurallar uygulanır. Bu sitedeki oyunda saat yoktur ve bir hamleyi “Geri al” ile geri alabilirsin.
Şah, saldırı altındaki bir kareye gidebilir mi?
Hayır. Şah hiçbir zaman saldırı altındaki bir kareye gidemez; oyun bu tür hamlelere zaten izin vermez.
Öğrendiklerimi nerede deneyebilirim?
Bilgisayara karşı satranç sayfasında Kolay seviye, kuralları uygulamak için iyi bir başlangıçtır.

Diğer oyunlar

Gizlilik ayarları

Hangi isteğe bağlı çerezleri ve benzeri teknolojileri kullanabileceğimizi seç. Bunu her sayfanın altındaki “Gizlilik ayarları” bağlantısıyla istediğin zaman değiştirebilirsin.

Kesinlikle gerekliHer zaman açık

Kayıtlı oyunlarını, ses ve dil ayarlarını ve bu tercihi cihazında tutar. Site bunlar olmadan düzgün çalışamayacağı için her zaman açıktır.

Hangi oyunların ve sayfaların kullanıldığını gösteren anonim istatistikler; böylece onları geliştirebiliriz.

Google'ın ve iş ortaklarının reklamları kişiselleştirmek ve ölçmek için çerez kullanmasına izin verir. Kapalıysa yine reklam görebilirsin, ancak bunlar ilgi alanlarına dayanmaz. Kapatmak, kişisel bilgilerinin “satılmasını” ya da “paylaşılmasını” da reddetmek anlamına gelir.